Projekt ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych przewiduje zmiany, które będą dotyczyć przede wszystkim kontroli zarządczej oraz audytu wewnętrznego.
Zasadniczym punktem proponowanych zmian będzie nadanie Prezesowi Rady Ministrów uprawnienia do wyznaczania priorytetowych celów ministrom, wojewodom oraz organom mu podległym lub przez niego nadzorowanym.
Wskazane w ten sposób cele będą uwzględniane w planach operacyjnych jednostek sektora finansów publicznych, co zapewni i usprawni realizację priorytetowych celów i polityki rządu.
Przewidziano również wprowadzenie tzw. zasady rozliczalności – powinna ona być realizowana przez ocenę realizacji celów, aby Prezes Rady Ministrów otrzymał ostatecznie informację zwrotną dotyczącą realizacji celów.
Nowa definicja kontroli zarządczej określa ją jako „system zarządzania i kontroli, wspierający skuteczną, terminową, efektywną i oszczędną realizację zadań i celów jednostki oraz zapewniający wiarygodność sprawozdań i zgodność działania jednostki z przepisami prawa”.
Ponieważ system kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego muszą być ze sobą spójne konieczne jest także wprowadzenie odpowiednich zmian w przepisach z zakresu audytu wewnętrznego.
Zaproponowana w nowelizacji zmiana modyfikacja definicji audytu wewnętrznego podkreśla że audyt wewnętrzny jest działalnością niezależną i obiektywną, której celem jest wspieranie kierownika jednostki w realizacji celów, a także zadań, projektów i innych działań służących ich realizacji, przez systematyczną ocenę kontroli zarządczej, w tym gospodarowania środkami publicznymi oraz czynności doradcze.
W ramach nowych standardów kontroli zarządczej planowane jest uzupełnienie obecnie obowiązujących elementów Struktury Ramowej COSO I o Model trzech linii obrony, który będzie określać sposób realizacji zadań związanych z ryzykiem i kontrolą, niezależnie od wielkości i złożoności jednostki sektora finansów publicznych.
Model trzech linii obrony pozwala na lepsze zrozumienie zarządzania ryzykiem i kontroli poprzez wyraźne zdefiniowanie ról i obowiązków. Podstawowe założenie modelu mówi, że do skutecznego zarządzania ryzykiem i efektywnej kontroli konieczne są trzy grupy (linie obrony) funkcjonujące pod nadzorem kierownictwa wyższego szczebla.
Szczegółowe standardy kontroli zarządczej dla jednostek sektora finansów publicznych, zgodne z międzynarodowymi standardami określi Minister Finansów w formie komunikatu, i ogłosi w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów.
Od 2021 obowiązywał będzie plan operacyjny (dotychczas był to plan działalności), który będzie określał cele i zadania jednostki. Cele te powinny wynikać z obowiązujących przepisów prawa, średnio i długookresowych strategii i/lub innych dokumentów planistycznych, w tym branżowych/resortowych dokumentów określających zadania i cele dla poszczególnych jednostek sektora finansów publicznych.
Plan operacyjny, jego aktualizacje oraz sprawozdanie z realizacji planu operacyjnego będą podlegały publikacji na stronie podmiotowej jednostki w Biuletynie Informacji Publicznej, w terminie 7 dni od ich sporządzenia.
Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2020, jednak ustawodawca określił przepisy przejściowe w związku z którymi:
Created by WeMedia 2026